ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
173
الطبقات الكبرى ( فارسي )
( 1 ) باشيد و من در اين مورد براى خدا و رسولش و خودم و شما و دين رسول خدا خير خواستهام و اين گمان و علم من در مورد اوست و اگر تغيير روش دهد گناه هر كس بر عهدهء خود اوست ، من طالب خيرم در حالى كه علم غيب ندارم و به زودى آنان كه ستم مىكنند خواهند دانست به كجا باز مىگردند و سلام و رحمت خدا بر شما باد . » آن گاه دستور داد نامه را مهر كردند . [ 1 ] برخى از راويان مىگويند چون آغاز اين عهد نامه را نوشتند ، هنوز به نام عمر بن خطاب نرسيده بودند كه ابو بكر بيهوش شد و عثمان خودش نوشت كه من عمر بن خطاب را بر شما به اميرى مىگمارم ، ابو بكر به هوش آمد و گفت نامه را بخوانيد و عثمان نامه را خواند و چون به نام عمر بن خطاب رسيد ابو بكر تكبير گفت و اظهار داشت : خيال مىكنم ترسيدى كه در اين بيهوشى جانم بيرون رود و مردم به اختلاف افتند . خدايت از اسلام و مسلمانان تو را خير دهاد و به خدا سوگند كه خودت هم شايستهء خلافت هستى . آن گاه به عثمان دستور داد كه با آن نامه كه سر به مهر بود بيرون رود ، و او همراه عمر بن خطاب و اسيد بن سعيد قرظى بيرون رفتند ، عثمان به مردم گفت : آيا حاضريد با هر كس كه نامش در اين عهد نامه آمده است بيعت كنيد ؟ گفتند : آرى و كسى گفت : موضوع معلوم است و مىدانيم كيست ، محمد بن سعد مىگويد : على ( ع ) اين سخن را گفته است ، و به آن تن در دادند و راضى شدند و بيعت كردند . آن گاه ابو بكر عمر را در خلوت خواست و وصيتهايى به او كرد و چون عمر از نزد ابو بكر بيرون آمد ، ابو بكر دست بر آسمان افراشت و گفت : پروردگارا من در اين كار فقط خير مسلمانان را خواستم و ترسيدم كه دچار فتنه شوند ، پروردگارا من خود ميان مسلمانان آن چنان رفتار كردم كه تو بهتر مىدانى و براى آنان به رأى خود اجتهاد كردم و بهتر و نيرومندتر و حريصترشان را براى ارشادشان اميرى دادم و فرمان تو ( مرگ ) مرا فرا رسيده است . پروردگارا تو خود پس از من ناظر ايشان خواهى بود كه بندگان تو هستند و پيشانى آنان در دست قدرت توست ، خداوندا امور ايشان را اصلاح فرماى و عمر را از خلفاى راشدين خود قرار بده كه از رهنمود پيامبر رحمت و رهنمود نيكان پس از او پيروى كند ، پروردگارا رعيت او را برايش اصلاح فرماى .
--> [ 1 ] . خوانندگان عزيز خود متوجه چگونگى دسته بندى مىشوند و نيازى به توضيح نيست كه اگر امر خلافت بر نظر خواهى حد اقل بزرگان امت است ، بزرگان انصار و مهاجر كجا اعلان موافقت با خلافت عمر كردهاند ، خداوند اسلام و مسلمانان را از شر دستهبنديها حفظ فرمايد . - م .